Η παρούσα έρευνα εκπονήθηκε από την Ένωση Ασθενών Ελλάδας, σε συνεργασία με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης από Σεπτέμβριο 2020 έως Αύγουστο 2021.

Σκοπός της ήταν η διαμόρφωση ενός πλαισίου καλύτερης διαχείρισης και χρηματοδότησης νοσοκομειακών φαρμάκων, στα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., μέσα από την εκτίμηση της σχετικής δαπάνης, με ανάλυση στοιχείων ετήσιων γενικών πληρωμών και αναλυτικής ετήσιας κατανάλωσης Φαρμάκων των  Νοσοκομείων Ε.Σ.Υ., καθώς και η συλλογή και επεξεργασία δεδομένων που αφορούν σε ανάλογα στοιχεία ανά Υ.Πε. και ανά νοσοκομείο, ανά διαθέσιμη κατηγορία,  που έγινε προσπάθεια συλλογής για τις ανάγκες του έργου.

Τέλος, η έρευνα στόχευε στην ανάλυση των επιπτώσεων των μηχανισμών clawback και rebate ως πολιτικών εξορθολογισμού της νοσοκομειακής δαπάνης.

Αναλυτικότερα

Με την άδεια του ΥΥ (ΓΓ & DPO), πραγματοποιήθηκε έρευνα γνώμης με ερωτηματολόγιο στους Διευθυντές των φαρμακείων επιλεγμένων 15 μεγάλων Δημόσιων Νοσοκομείων. Το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε 80 ερωτήσεις, ανοικτού και κλειστού τύπου. Μέσα από αυτές τις ερωτήσεις δόθηκε η δυνατότητα στους νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς να διατυπώσουν τις απόψεις τους αναφορικά με τον τρόπο διαμόρφωσης του φαρμακευτικού νοσοκομειακού προϋπολογισμού αλλά και τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί από το υπάρχον κανονιστικό πλαίσιο. Από τις απαντήσεις των δ/των φαρμακείου προκύπτει ότι :

  • Τα Υπουργεία Οικονομικών και Υγείας, καθώς και η νοσοκομειακή διοίκηση, έχουν σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση του προϋπολογισμού του νοσοκομειακού φαρμακείου, με αυξημένο βαθμό συμβολής του νοσοκομειακού φαρμακοποιού.
  • Ο νοσοκομειακός φαρμακοποιός συμβάλλει «πολύ ή πάρα πολύ» στην πρόταση φαρμακευτικών ουσιών, στη διαπραγμάτευση των ποσοτήτων των φαρμάκων στη διαπραγμάτευση των τιμών των φαρμάκων και στη διαμόρφωση του ποσοστού των γενοσήμων.
  • Οι φαρμακοποιοί λαμβάνουν υπόψη για τη διαμόρφωση του προϋπολογισμού την ανάπτυξη νέων νοσοκομειακών τμημάτων, την εισαγωγή νέων φαρμάκων αλλά και την αύξηση της χρήσης γενοσήμων, κυρίως από την επιστημονική οπτική καθώς και τον απολογισμό της προηγούμενης χρονιάς, κυρίως από την οικονομική οπτική.
  • Το rebate κυρίως, και σε μικρότερο ποσοστό το clawback επηρεάζει τόσο την εισαγωγή νέων φαρμάκων και de facto μονοπωλιακών φαρμάκων καθώς και γενοσήμων.
  • Οι «μηχανισμοί αυτόματων επιστροφών»/clawback, «έκπτωσης επί του τζίρου»/ rebate και κλειστού προϋπολογισμού αποσκοπούν στη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης και δεν λειτουργούν ως εργαλεία εξορθολογισμού της.
  • Δεν είναι αντικειμενικός ο υπολογισμός τους ανά φαρμακευτική εταιρία, ενώ θα έπρεπε να υπολογίζεται ανά θεραπευτική κατηγορία.
  • Εργαλεία συγκράτησης φαρμακευτική δαπάνης: θεραπευτικά πρωτόκολλα, η επιτροπή συγκράτησης αντιβιοτικών, η διαπραγμάτευση τιμών, το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα με το ατομικό συνταγολόγιο και η διαχείριση αποθεμάτων.
  • Δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τη συνταγογράφηση το αντίστοιχο θεραπευτικό πρωτόκολλο.
  • Η επιτροπή φαρμάκων επηρεάζει τη συγκράτηση της φαρμακευτικής δαπάνης
  • Φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ) συνταγογραφούνται σε ογκολογικά (86.7%), ρευματολογικά (73.3%), αιματολογικά (86.7%), γαστρεντερολογικά (93.3%), νευρολογικά (80%) και οφθαλμολογικά τμήματα (66.7%) καθώς και η ΜΕΘ (73.3%).
  • Για τα ογκολογικά, γαστρεντερολογικά και αιματολογικά τμήματα ο κλειστός προϋπολογισμός θα μπορούσε να εφαρμοστεί.
  • Το ατομικό συνταγολόγιο και η ημερήσια δόση φαρμάκου, εφαρμόζονται στο νοσοκομείο, ενώ το πληροφοριακό σύστημα του νοσοκομείου δεν υποστηρίζει πλήρως τη διαχείριση του νοσοκομειακού φαρμακείου.