Οι οργανώσεις ασθενών είναι η καρδιά της κοινωνίας των πολιτών στον χώρο της υγείας. Συνδυάζουν γνώση, εμπειρία και βαθιά ενσυναίσθηση, μετατρέποντας την προσωπική δοκιμασία σε συλλογική δύναμη. Με δράσεις πρόληψης, εκπαίδευσης, ψυχολογικής στήριξης και ενημέρωσης, στηρίζουν καθημερινά χιλιάδες ασθενείς και οικογένειες, γεφυρώνοντας τα κενά του συστήματος υγείας με αλληλεγγύη, αξιοπρέπεια και ανθρωπιά.

Το αποτύπωμά τους δεν είναι θεωρητικό, είναι μετρήσιμο. Οι εκστρατείες πρόληψης και οι δράσεις εγγραμματοσύνης υγείας που οργανώνουν μειώνουν τις ανισότητες, ενισχύουν την έγκαιρη διάγνωση και εξοικονομούν πολύτιμους πόρους για το ΕΣΥ. Παράλληλα, αποτελούν δίαυλο εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους θεσμούς, φέρνοντας στο προσκήνιο τη φωνή των ασθενών εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Ιδιαίτερη αξία είχε η πρόσφατη συνεργασία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας με το Γραφείο Ποιότητας της Φροντίδας και Ασφάλειας των Ασθενών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Αθήνα για την πανελλαδική μελέτη HealthIa, στην οποία συμμετείχαν 2.511 πολίτες από όλη τη χώρα, το 63% από μη αστικές περιοχές. Η μελέτη κατέγραψε για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα την εμπειρία των ασθενών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), παρέχοντας συγκρίσιμα δεδομένα που επιβεβαιώνουν τις πάγιες θέσεις της Ένωσης: γεωγραφική ισότητα, μείωση της γραφειοκρατίας και του κόστους, ενίσχυση της πρόληψης και ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στις αποφάσεις.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι, παρότι η ποιότητα φροντίδας αξιολογείται θετικά (4,3/5), η πρόσβαση και η συνέχεια της φροντίδας παραμένουν ζητούμενα κυρίως στα αστικά κέντρα. Οι δημόσιες δομές εξακολουθούν να απολαμβάνουν υψηλή εμπιστοσύνη, ενώ η φροντίδα στην περιφέρεια παραμένει πιο ανθρωποκεντρική, παρά τις ελλείψεις. Ένας στους πέντε ασθενείς δηλώνει ότι δεν συμμετέχει ουσιαστικά στη λήψη αποφάσεων, γεγονός που δείχνει πόσο επείγει η μετάβαση από τον ασθενή-παραλήπτη στον ασθενή-συμμέτοχο.

Η μελέτη καταλήγει σε πέντε στρατηγικούς άξονες πολιτικής: ενίσχυση της ΠΦΥ, ψηφιακός μετασχηματισμός, ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς, ενδυνάμωση του εγγραμματισμού υγείας και επένδυση στην πρόληψη. Αυτοί οι άξονες χαράσσουν τον δρόμο προς ένα σύστημα υγείας που ακούει, μαθαίνει και εξελίσσεται μαζί με τους πολίτες του.

Στο πρόσφατο 14ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών επιβεβαιώθηκε ότι η στήριξη των συλλόγων δεν είναι κόστος αλλά επένδυση σε ένα πιο δίκαιο και ανθεκτικό σύστημα υγείας. Η θεσμοθέτηση κρατικής επιχορήγησης προς την Ένωση Ασθενών Ελλάδας αποτελεί ιστορικό βήμα αναγνώρισης των ασθενών ως ισότιμων κοινωνικών εταίρων. Το επόμενο στοίχημα είναι η ενδυνάμωση των ίδιων των συλλόγων, με σταθερούς, διαφανείς μηχανισμούς χρηματοδότησης και ενεργό συμμετοχή στη χάραξη πολιτικής.

Ενδεικτικά, το «Σχέδιο Δράσης για την Κοινωνία των Πολιτών», που εκπόνησε το Ίδρυμα Μποδοσάκη, προσφέρει ένα πολύτιμο πλαίσιο αναφοράς. Αποτυπώνει την πραγματική εικόνα του τρίτου τομέα στην Ελλάδα, συγκεντρώνει καλές πρακτικές από τη διεθνή εμπειρία και προτείνει αλλαγές σε τρεις κρίσιμους άξονες: θεσμική λειτουργία, οικονομική βιωσιμότητα και κοινωνική διάδραση. Οι προτάσεις αυτές βρίσκουν πλήρη εφαρμογή στις οργανώσεις ασθενών, που έχουν αποδείξει στην πράξη πως η συμμετοχή τους δεν είναι απλώς ένα ηθικό αίτημα, αλλά επένδυση στη δημόσια υγεία, στη δημοκρατία και στην κοινωνική συνοχή.

Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΕΙΔΙΚΗ_ΕΚΔΟΣΗ