Οι κλινικές μελέτες δεν είναι μόνο ένα ακόμα επιστημονικό βήμα. Είναι το μονοπάτι που συνδέει την έρευνα με την ελπίδα. Αποτελούν κινητήριο μοχλό για την ιατρική πρόοδο, την εθνική οικονομία και, πάνω απ’ όλα, για την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες, ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες. Για τους ασθενείς, οι κλινικές μελέτες ανοίγουν την πόρτα στο μέλλον. Οι συμμετέχοντες στην κλινική μελέτη απολαμβάνουν άμεση πρόσβαση σε νέες, καινοτόμες θεραπείες πολύ πριν κυκλοφορήσουν στη χώρα, εξασφαλίζοντας χωρίς κόστος τη φαρμακευτική τους αγωγή, καθώς και το σύνολο της θεραπείας τους, συμπεριλαμβανομένων των εργαστηριακών και διαγνωστικών εξετάσεων και της ιατρικής παρακολούθησης και φροντίδας σε υψηλού επιπέδου νοσηλευτικά κέντρα. Είναι επίσης σημαντικό να αναφέρουμε ότι με τη συμμετοχή τους συμβάλλουν στην επιστήμη και σε μελλοντικούς ασθενείς, αφού η εμπειρία και τα δεδομένα που συγκεντρώνονται μπορούν να βελτιώσουν τις θεραπείες για ολόκληρες ομάδες ασθενών και να προσφέρουν ελπίδα για το μέλλον.

Η Ελλάδα διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να γίνει περιφερειακός κόμβος κλινικής έρευνας: υψηλού επιπέδου επιστήμονες, σύγχρονες υποδομές και αποδεδειγμένη αριστεία στον τομέα της υγείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2018 εγκρίθηκαν 134 μελέτες στη χώρα μας, 154 το 2019, 175 το 2020, ενώ το 2024 έφτασαν τις 564 μελέτες – αριθμός ρεκόρ για την Ελλάδα. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει ήδη τη δυναμική και η προοπτική να γίνει κόμβος κλινικής έρευνας στην Ευρώπη είναι ρεαλιστική και ώριμη.

Παρά τα οφέλη, η έλλειψη ενημέρωσης και εμπιστοσύνης εξακολουθεί να λειτουργεί ανασταλτικά. Πολλοί πολίτες αγνοούν πώς διεξάγονται οι μελέτες, ποια δικαιώματα έχουν οι συμμετέχοντες ή πόσο αυστηρό είναι το πλαίσιο εποπτείας και προστασίας προσωπικών δεδομένων. Η παραπληροφόρηση και οι παλιές προκαταλήψεις εξακολουθούν να αποθαρρύνουν τη συμμετοχή τόσο των ασθενών όσο και των επαγγελματιών υγείας. Οι καθυστερήσεις στην ένταξη ασθενών στις κλινικές μελέτες επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα και την ταχύτητα των ερευνών. Πολλές κλινικές μελέτες δεν ολοκληρώνονται στο χρονοδιάγραμμα που είχαν προγραμματιστεί, με περίπου 80% να καθυστερούν λόγω αυτού του προβλήματος, γεγονός που καθυστερεί την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη συμμετοχή τους.

Εδώ ακριβώς έρχεται η εκπαίδευση: για να προσφέρει γνώση, ασφάλεια και διαφάνεια. Οι ασθενείς χρειάζονται πληροφορίες κατανοητές, αξιόπιστες και προσβάσιμες, ώστε να γνωρίζουν τι σημαίνει συμμετοχή σε μια μελέτη, να εμπιστεύονται τις διαδικασίες διεξαγωγής μιας μελέτης, το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο και να συνειδητοποιήσουν ότι η ασφάλεια των συμμετεχόντων είναι το κύριο ζητούμενο όλης της ερευνητικής ομάδας. Η εκπαίδευση και η γνώση σώζουν ζωές, γιατί χωρίς ενημερωμένους πολίτες δεν υπάρχει συμμετοχική και βιώσιμη υγεία.

Σε αυτή τη βάση δημιουργήθηκε η ΣΥΜΜΑΧΙΑ για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών, μια πρωτοβουλία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών και του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών (HACRO). Οι βασικοί πυλώνες δράσης της είναι: ενημέρωση και ευαισθητοποίηση, μέσω εκστρατειών για την αξία και ασφάλεια των κλινικών μελετών για κοινό και ασθενείς, εκπαίδευση και ενδυνάμωση με μαθήματα και εργαλεία που κάνουν τη γνώση προσιτή και πρακτική, διαφάνεια και συμμετοχή με καλλιέργεια κουλτούρας εμπιστοσύνης και διασφάλιση δικαιωμάτων και ίσης πρόσβασης, καθώς και συνεργασία με την Πολιτεία, με κίνητρα, απλοποίηση διαδικασιών και ενίσχυση υποδομών για την προσέλκυση και τη διασπορά των κλινικών μελετών σε όλη τη χώρα.

Σήμερα, με τις αυξανόμενες ανάγκες των ασθενών για νέες καινοτόμες θεραπείες, η συνεργασία και η ενεργός συμμετοχή είναι το κλειδί για τη διαμόρφωση ενός πιο συμπεριληπτικού και ελπιδοφόρου μέλλοντος στην υγειονομική περίθαλψη. Μέσω της συνεργασίας και της κοινής δράσης μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα πιο ασθενοκεντρικό, διαφανές και αποτελεσματικό περιβάλλον για τις κλινικές μελέτες στην Ελλάδα και να βελτιώσουμε την πρόσβαση των ασθενών στις κλινικές μελέτες στη χώρα μας. Μαζί μπορούμε να χτίσουμε ένα σύστημα υγείας που θέτει τις ανάγκες των ασθενών στο επίκεντρο. Με συνεργασία, εμπιστοσύνη και κοινό όραμα, μπορούμε να μετατρέψουμε την έρευνα σε ελπίδα και την καινοτομία σε ζωή. Η πρόοδος γεννιέται μέσα από τη συνεργασία και η ΣΥΜΜΑΧΙΑ κάνει ακριβώς αυτό: χτίζει γέφυρες μεταξύ Πολιτείας, επιστημόνων και ασθενών, για μια Ελλάδα που πρωταγωνιστεί στην κλινική έρευνα και βάζει τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Γιατί κάθε νέα θεραπεία ξεκινά με ένα βήμα εμπιστοσύνης.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗΣ_ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ